Zespół metaboliczny

Więcej niż kwestia estetyki

Duży obwód brzucha przeszkadza wielu osobom, inni z pewnością siebie akceptują swoje kilogramy. Jeżeli jednak dochodzą podwyższone wartości tłuszczów i cukru we krwi, obniżony cholesterol HDL i nadciśnienie tętnicze, chodzi o znacznie więcej niż estetykę: rośnie ryzyko chorób układu krążenia i cukrzycy.

Jeżeli otyły obwód brzucha towarzyszy co najmniej dwóm z tych obrazów chorobowych, lekarze mówią o zespole metabolicznym. „Metaboliczny” pochodzi z greki i wskazuje na zaburzone procesy przemiany materii. Ponieważ choroba występuje przede wszystkim w państwach uprzemysłowionych, nazywana jest także zespołem dobrobytu.

Współdziałanie zdrowotnych czynników ryzyka

Zespół metaboliczny nie jest chorobą swoistą, lecz współdziałaniem kilku czynników ryzyka, które wzajemnie się wzmacniają. Podwyższony poziom cukru we krwi może prowadzić do insulinooporności, a tym samym do cukrzycy. Ponadto zaburza gospodarkę tłuszczową, tak że trójglicerydy we krwi rosną. Wpływa to na wartości cholesterolu: cholesterol HDL, nazywany ze względu na korzystne działanie na rozkład tłuszczów „dobrym cholesterolem”, spada – a poziom tłuszczów we krwi rośnie dalej.

Zbyt dużo cukru i tłuszczu we krwi prowadzi do zwapnienia naczyń, powstaje nadciśnienie tętnicze. Wskutek miażdżycy naczynia krwionośne się zwężają; jeśli nadciśnienie postępuje, tkanki i narządy nie są już prawidłowo ukrwione. Może to prowadzić do chorób układu krążenia i uszkodzeń narządów. Jeżeli serce nie jest już wystarczająco zaopatrywane w tlen, skutkiem może być zawał serca, a w mózgu udar.

Choroba uwarunkowana żywieniowo

Zespół metaboliczny jest poważnym czynnikiem ryzyka dla zdrowia. Ścisłe powiązanie poszczególnych zaburzeń metabolicznych utrudnia ponadto leczenie lekami: lek przeciwcukrzycowy może wprawdzie poprawić wartości cukru we krwi, ale w pewnych okolicznościach podwyższyć wartości tłuszczów we krwi i w ten sposób nasilić zespół metaboliczny. Leku, który leczyłby wszystkie składniki zespołu metabolicznego, jak dotąd nie ma.

Możliwa droga: odchudzanie z balonem żołądkowym

Drogą wyjścia z tego błędnego koła może być odchudzanie z balonem żołądkowym – bez leków i bez operacji. Balon jest towarzyszem na czas określony, na 6 lub 12 miesięcy: jest wprowadzany endoskopowo przez przełyk lub połykany w kapsułce i zmniejsza pojemność żołądka. Dzięki temu przy każdym posiłku uczucie sytości może pojawić się wcześniej, tak że porcje stają się mniejsze.

Średnio pacjentki i pacjenci tracą z balonem żołądkowym około 15 kilogramów. Dzięki terapii kontynuacyjnej masa ciała może spadać dalej.

Utrata masy ciała i wartości we krwi

Utrata masy ciała może być zyskiem dla zdrowia. Gdy przyjmuje się mniej cukru i tłuszczu, mogą się poprawić poziomy cukru i tłuszczów we krwi – a równolegle także wartości cholesterolu, insulinooporność, a w szczególności nadciśnienie tętnicze.