Risico’s en vervolg­aandoeningen

Meer dan een kwestie van uiterlijk

Door het samenspel van de afzonderlijke componenten van het metabool syndroom nemen getroffenen steeds verder toe. Velen ervaren de gestage gewichtstoename al om esthetische redenen als een zware belasting. Maar het buikvet is veel meer dan een kwestie van uiterlijk: samen met de vier stofwisselingsstoornissen van het metabool syndroom – vaak het „dodelijke kwartet” genoemd – beïnvloedt het de energiestofwisseling negatief en kan het zo talrijke vervolgaandoeningen veroorzaken. De meest voorkomende stellen wij u hier voor.

Hart- en vaatziekten

Het metabool syndroom brengt veel gezondheidsrisico’s met zich mee; bijzonder belangrijk is het sterk verhoogde risico op een hartinfarct en een beroerte. Alle vier de stofwisselingsstoornissen kunnen tot arteriosclerose (aderverkalking) leiden en zo het hart- en vaatstelsel aanzienlijk aantasten. Vermoeidheid, zwakte en regelmatig duizeligheid horen daarom tot de eerste tekenen.

Schrijdt de arteriosclerose voort, dan kunnen doorbloedingsstoornissen van de benen, angina pectoris (aanvalsgewijze pijn op de borst), coronaire hartziekten en ademnood optreden. Wordt het hart niet meer voldoende van bloed voorzien, dan kan een hartinfarct volgen; gebeurt hetzelfde in de hersenen, dan volgt een beroerte.

Diabetes type 2

Diabetes type 2, ook bekend als ouderdomssuikerziekte, is een van de vijf mogelijke kenmerken van het metabool syndroom en kan tot ernstige vervolgaandoeningen leiden. Te veel suiker vernauwt niet alleen de aderen en bevordert zo hart- en vaatziekten, maar tast ook de zenuwen aan: een op de tien mensen met diabetes heeft een zogeheten neuropathie, een zenuwbeschadiging. Diabetes kan bovendien van kleinere oog- en nierschade tot blindheid en nierfalen leiden.

Bovendien verslechtert diabetes de wondgenezing en verhoogt het het risico op ontstekingen. Dat blijkt vooral vaak bij de zogeheten diabetische voet, die ontsteekt en niet meer geneest. Ook getroffenen zonder verhoogde bloedsuikerwaarden moeten het diabetesrisico in het oog houden, want overgewicht is een veelvoorkomende oorzaak van diabetes type 2: bij een BMI boven 30 stijgt het risico ten opzichte van mensen met een normaal gewicht tot het 30-voudige.

Orgaanschade

De met het metabool syndroom vaak gepaard gaande arteriële hoge bloeddruk kan naast hart- en vaatziekten ook orgaanschade veroorzaken. Zo kan hoge bloeddruk de bloedvaten van het oog vernauwen en tot een hypertensieve retinopathie leiden, die zich uit in een afnemende gezichtsscherpte of uitval in het gezichtsveld (scotoom). Op den duur kan hoge bloeddruk bovendien de fijne bloedvaten van de nieren beschadigen. Chronisch nierfalen is daarom vaak het gevolg van een onbehandelde hoge bloeddruk.